مهمترین تحولات انرژی و جایگاههای سوخت ایران
گزارش هفتگی انرژی CNGClick | ۶ مهر ۱۴۰۵
بازار سوخت و زیرساختهای جایگاهی ایران در هفتههای اخیر نشانههایی از یک تغییر مهم را نشان میدهد. از یک طرف، مصرف CNG پس از تغییر نرخ سوم بنزین افزایش پیدا کرده و توسعه جایگاههای جدید نیز ادامه دارد؛ از طرف دیگر، حرکت به سمت خودروهای برقی و جایگاههای چندانرژی، فرصت تازهای برای صاحبان جایگاهها و فعالان صنعت تجهیزات سوخت ایجاد کرده است.
خلاصه این گزارش
- رشد ۱۱ درصدی مصرف CNG پس از تغییر نرخ سوم بنزین
- بهرهبرداری از ۹ جایگاه جدید CNG با ظرفیت مجموع ۱۳٬۵۰۰ مترمکعب در ساعت
- فرصت تبدیل تدریجی جایگاههای سوخت به مراکز چندانرژی
- شکلگیری بازار تازه برای تجهیزات شارژ، حفاظت، پرداخت و نگهداری
رشد ۱۱ درصدی مصرف CNG
یکی از مهمترین تحولات اخیر، افزایش مصرف گاز طبیعی فشرده پس از تغییر نرخ سوم بنزین است.
طبق اعلام مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، در هفته نخست پس از تغییر نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، متوسط مصرف CNG کشور در مقایسه با نیمه نخست شهریور و مرداد حدود ۲ میلیون مترمکعب در روز، معادل ۱۱ درصد، افزایش یافته است. همزمان، طرح تبدیل رایگان خودروهای پرپیمایش فعال در سکوهای اینترنتی حمل بار و مسافر به CNG نیز در دستور کار قرار دارد.
این اتفاق میتواند نشانهای از بازگشت بخشی از تقاضای ازدسترفته CNG باشد؛ موضوعی که مستقیماً بر میزان کارکرد تجهیزات جایگاه و در نتیجه تقاضا برای تعمیرات، قطعات دیسپنسر، شیلنگ، نازل، بریکاوی، شیرآلات، ترنسمیتر و فلومتر اثر خواهد گذاشت.
ظرفیت بزرگی که هنوز بلااستفاده است
با وجود افزایش اخیر مصرف، صنعت CNG ایران همچنان ظرفیت خالی قابل توجهی دارد. گزارشهای منتشرشده از ظرفیت عرضهای بسیار بالاتر از مصرف روزانه فعلی حکایت دارند؛ بنابراین بخش مهمی از زیرساخت موجود میتواند بدون احداث گسترده شبکه از صفر، پاسخگوی رشد دوباره تقاضا باشد.
این مزیت زیرساختی، CNG را همچنان به یکی از گزینههای مهم برای مدیریت سبد سوخت کشور و کاهش فشار بر مصرف بنزین تبدیل میکند.
۹ جایگاه جدید CNG وارد مدار شدند
توسعه شبکه نیز متوقف نشده است. در ۱۵ شهریور، ۹ جایگاه جدید CNG در استانهای سیستانوبلوچستان، اصفهان، تهران، کردستان و آذربایجان شرقی به بهرهبرداری رسیدند.
ظرفیت مجموع این جایگاهها حدود ۱۳٬۵۰۰ مترمکعب در ساعت و سرمایهگذاری انجامشده بیش از یک هزار میلیارد تومان (یک همت) اعلام شده است.
این موضوع نشان میدهد CNG همچنان بخشی از سیاست مدیریت سبد سوخت کشور محسوب میشود و بازار تجهیزات، قطعات و خدمات جایگاههای CNG ظرفیت فعالیت و رشد دارد.
مرحله بعد؛ جایگاه سوخت یا «جایگاه انرژی»؟
تحول مهمتر در افق میانمدت، تغییر مفهوم سنتی جایگاه سوخت است.
گسترش خودروهای برقی به این معنی نیست که زیرساخت فعلی جایگاههای سوخت الزاماً کنار گذاشته خواهد شد. بخشی از این زیرساخت میتواند برای ارائه چند نوع انرژی مورد استفاده قرار گیرد.
یک جایگاه CNG موجود، در صورت وجود ظرفیت مناسب شبکه برق و فراهم شدن الزامات فنی و ایمنی، میتواند در آینده علاوه بر CNG میزبان شارژرهای AC و DC خودروهای برقی نیز باشد. در چنین مدلی، جایگاه از محل عرضه یک نوع سوخت به یک Multi-Energy Station یا «جایگاه چندانرژی» تبدیل میشود.
این تغییر چه فرصتی برای صنعت تجهیزات ایجاد میکند؟
برای شرکتهای فعال در تجهیزات جایگاهی، ورود خودروهای برقی الزاماً به معنی جایگزین شدن یک بازار با بازار دیگر نیست.
برعکس، حوزههای جدیدی مانند شارژرهای سریع DC، پاورماژولها، کابل و کانکتور، تجهیزات حفاظت الکتریکی، نرمافزار مدیریت شارژ، سیستم پرداخت و مانیتورینگ و خدمات نصب و نگهداری به بازار تجهیزات جایگاهی اضافه خواهند شد.
همچنین تولید یا مونتاژ داخلی بخشی از تجهیزات و تأمین قطعات یدکی میتواند زمینه ایجاد زنجیره تأمین جدیدی در ایران را فراهم کند.
CNGClick؛ رصد مسیر حرکت به سمت جایگاههای چندانرژی
صنعت جایگاههای سوخت ایران احتمالاً در سالهای آینده ترکیبی از فناوریهای مختلف را تجربه خواهد کرد: CNG، فرآوردههای نفتی، برق و در افق بلندمدتتر، سوختهایی مانند هیدروژن.
در CNGClick تلاش میکنیم علاوه بر معرفی و تأمین قطعات و تجهیزات جایگاههای CNG، تحولات فناوری، تجهیزات جدید و روند حرکت به سمت جایگاههای چندانرژی را نیز بهصورت مستمر بررسی کنیم.
گزارش هفتگی انرژی CNGClick از این پس مهمترین تحولات CNG، خودروهای برقی، زیرساخت شارژ، تجهیزات جایگاهی و سوختهای جایگزین را دنبال خواهد کرد.